Interview Kennis heeft heel veel verschijningsvormen. Zo kan kennis objectief of subjectief zijn, samenhangend of gefragmenteerd. Een vraaggesprek is het ideale middel om deze vormenrijkdom van kennis zichtbaar te maken. In een dialoog is immers alle ruimte voor hypothesen, onverwachte gedachte-experimenten, overpeinzingen of het uitweiden over interpretaties van feiten. En uiteraard speelt de non-verbale communicatie een belangrijke rol spelen bij de (emotionele) interpretatie van een interview.

Interview

Kennis heeft heel veel verschijningsvormen. Zo kan kennis objectief of subjectief zijn, samenhangend of gefragmenteerd. Een vraaggesprek is het ideale middel om deze vormenrijkdom van kennis zichtbaar te maken. In een dialoog is immers alle ruimte voor hypothesen, onverwachte gedachte-experimenten, overpeinzingen of het uitweiden over interpretaties van feiten. En uiteraard speelt de non-verbale communicatie een belangrijke rol spelen bij de (emotionele) interpretatie van een interview.

Goede vragen bevorderen dat tijdens een interview verrassende inzichten en opvattingen naar voren kunnen komen, zodat het resultaat een veel breder beeld kan opleveren dan tevoren was ingeschat. Er kunnen zelfs compleet nieuwe inzichten ontstaan. En omdat een interview per definitie subjectief is kunnen veel meer vormen van kennis zichtbaar gemaakt worden, zoals hypotheses, gedachte-experimenten en persoonlijke anekdotes. Vooral bij ‘nieuwe’ onderwerpen is deze persoonlijke invalshoek erg belangrijk. In een pril stadium is men vooral gebaat bij een veelheid aan perspectieven of manieren van denken. Het is belangrijk om bij de voorbereiding van een interview hiermee rekening te houden.

MediaModule

Geavanceerde mediatoepassingen met duidelijke modules

1. Een goed interview is ontdekkend

De drie kenmerken van een goed interview

Een goed interview dient uiteraard een herkenbare structuur te hebben, maar men moet open blijven staan voor spontane uitweidingen. De uiteindelijke vorm van het interview is nauwelijks te voorzien maar ontwikkelt zich pas tijdens de gesprekken. Opvallend is dat een herhaald interview met dezelfde van te voren bedachte vragen een heel verschillend beeld kan oproepen. Met andere woorden, louter door er over te praten gaat het denkproces zichzelf voeden. Om deze ontwikkelingen nog verder te stimuleren dienen de vragen voortdurend afgestemd te worden op de nieuwe inzichten. Vragen en antwoorden kunnen evolueren, waaruit blijkt dat interviewen een creatief proces is.

2. Een goed interview is gestructureerd

Goed geformuleerde en gerichte vragen vormen de basis van een interview. Het overzicht van vragen vervult als het ware dezelfde functie als een inhoudsopgave van een boek: de gebruiker krijgt een compact overzicht van de besproken onderwerpen. Daarnaast stelt het overzicht hem ook in staat om gericht een vraag selecteren. De gebruiker kan hierdoor een geheel eigen pad door het interview uitstippelen; alleen de zaken die hem interesseren zal hij bekijken. Zelfs een interview van 4 uur kan hierdoor in relatief korte tijd ‘doorlopen’ worden. Korte en bondige antwoorden dragen bij aan het gevoel dat hij actief bij het proces betrokken is doordat hij steeds nieuwe vragen kan ‘stellen’.

3. Een goed interview is compact

De folder ‘interview’

Drie voorbeelden van het werken op basis van interviews

1. De watermachine

Duurzaam waterbeheer betekent dat op wijkniveau een aantal maatregelen moeten worden getroffen om het regenwater binnen de wijk te houden (gebiedseigen water). In de praktijk betekent dit een stelsel van grachten of sloten waarin het regenwater kan worden gebufferd. Bij hevige regenval moet de buffer bovendien ook groot genoeg zijn om al het water op te kunnen nemen. Heel experimenteel is de toepassing van een omloopsysteem dat tevens het water zuivert (de watermachine). Om de opgedane ervaringen van dit gepland voorbeeldproject zoveel mogelijk vast te leggen wordt besloten een systeem van semi-gestructureerde interviews te gebruiken. Alle betrokkenen wordt periodiek gevraagd naar hun ervaringen. Met name wordt veel aandacht besteed aan aanbevelingen voor soortgelijke projecten (wat hebben we geleerd). De interviews blijken al snel een goed bekeken onderdeel van de website over het project. De interviews hebben tot gevolg dat de drempel voor vervolgprojecten aanzienlijk verlaagd wordt.

2. Het orchideeënveld

Een oud-leraar biologie is gespecialiseerd in inheemse orchideeën. Vanaf zijn vroege jeugd heeft hij de orchideeën in zijn woonplaats zorgvuldig in beeld gebracht en gefotografeerd. Hierdoor heeft hij veel kennis vergaard over de relaties tussen onderhoud (denk aan maaibeheer, bemesting, gebruik bestrijdingsmiddelen), eindbeeld en bodemsoort. Vooral de laatste jaren wordt door de gemeente veel gebruik gemaakt van zijn kennis. Daarnaast geeft hij veel lezingen waarbij hij dankbaar gebruik maakt van zijn collectie van 10.ooo dia’s. Op initiatief van de plaatselijke IVN wordt besloten een serie interviews af te nemen om zijn kennis op een goed toegankelijke manier in beeld te brengen. In ieder interview staat één onderwerp centraal. Al snel blijkt dat zijn kennis het beste gestructureerd kan worden aan de hand van het ontwerpen van denkbeeldige orchideeënvelden in en rond zijn woonplaats. Oude en vergeten vegetatiepatronen uit het verleden worden weer zichtbaar gemaakt. Aan de hand van de interviews besluit de gemeente om een aantal van deze ‘oersituaties’ weer te herstellen De interviews worden op DVD gezet en deze DVD wordt regelmatig gebruikt bij een lezing van het IVN.

3. Kleine meningen

Een stagiaire krijgt van de afdeling groenbeheer de opdracht om kinderen te interviewen over hun woonomgeving. De stagiaire interpreteert de opdracht heel erg ruim en vraagt de kinderen om tekeningen te maken van hun ideale speelterrein in hun wijk. Iedere tekening wordt voorzien van het commentaar van het kind. Op deze manier ontstaat een rijke collage van de belevingswereld van kinderen. En, heel listig van de stagiaire, er ontstaat tevens een schril contrast met de huidige situatie. Bij een presentatie aan het gemeentebestuur wordt vrijwel onmiddellijk besloten om dit stageproject (‘ik kan nergens spelen’) als basis voor een groot meerjarenproject te gebruiken. Vooral als blijkt dat de gemeente jaarlijks per kind nog geen 50 cent uitgeeft aan speelvoorzieningen. Ook wordt besloten de werkwijze van de stagiaire verder te ontwikkelen. De vele videofragmenten worden opgeslagen en doorzoekbaar gemaakt op de website van de gemeente met als titel ‘Kleine meningen’. De voorstellen van de kinderen blijken daar ook de verschillende buurtverenigingen aan te zetten om dit soort initiatieven over te nemen.

PRODUCTOVERZICHT