-

Wie geïnteresseerd is in een onderwerp zal naast het lezen van boeken en het bekijken van afbeeldingen ook graag de nodige voorbeelden willen bezoeken. Ieder bezoek zal onherroepelijk leiden tot nieuwe inzichten, nieuw vergelijkingsmateriaal en vooral ook nieuwe vragen. Met ieder bezoek doet hij meer ‘praktijkervaring’ op. Door gebruik te maken van virtuele rondleidingen zijn er nauwelijks beperkingen aan het aantal ‘bezoeken’ waardoor men in korte tijd tientallen rondleidingen kan volgen verspreid over de gehele wereld. Het onderwerp zal dankzij de rondleidingen niet alleen steeds beter worden begrepen, maar men kan het onderwerp naar anderen ook steeds beter en boeiender toelichten met ‘praktijkvoorbeelden’.

Een verhaal dient naast bekende elementen (om het verhaal voldoende herkenbaar te maken) ook onbekende elementen te bevatten (om het verhaal voldoende interessant te maken). Deze balans is voor ieder individu weer anders. Daarnaast is het natuurlijk ook dat mensen verschillende voorkeuren hebben voor een bepaalde spreekstijl, bijvoorbeeld verhalend of analytisch, bondig of juist uitvoerig, vriendelijk of juist zakelijk. En tot slot spelen ook voorkennis, opleidingsniveau en beschikbare tijd een rol. Kortom, hoe meer keuze in verhalen, hoe groter de kans dat het verhaal aansluit bij de wensen van individuele deelnemers. En hoe groter de kans dat de gemiddelde bezoeker over hetzelfde onderwerp meerdere verhalen zal willen beluisteren.

1. Een goede rondleiding heeft een boeiend onderwerp

2. Een goede rondleiding heeft een deskundige gids

3. Een goede rondleiding heeft een aansprekend verhaal

De drie kenmerken van een goede rondleiding

Drie voorbeelden van het werken op basis van rondleidingen

1. Oernatuur

Oernatuur heeft een belangrijke emotionele en wetenschappelijke waarde: het is namelijk natuur waar de mens niet of nauwelijks heeft ingegrepen. In de praktijk zijn dit vaak ontoegankelijke, onherbergzame of ‘oninteressante’ gebieden. Daarbij liggen ze ook vaak ‘arme’ landen die niet de middelen hebben gehad om die gebieden te ontginnen. Door de ligging en ontoegankelijkheid worden deze oernatuurgebieden zelden bezocht door onderzoekers en/of toeristen. Dat moet eigenlijk zo blijven. Door virtuele rondleidingen aan te bieden kunnen deze gebieden toch bezocht worden. Het belang hiervan is vooral dat deze oernatuur een belangrijke referentie is voor ontwikkelaars en beheerders van natuurgebieden. Vanuit een helikopter kan een serie rondleidingen gemaakt worden met verschillende voice-overs (gidsen). Iedereen heeft voordeel bij deze opzet: bij het creëren van nieuwe natuur wordt gewezen op een aantal oplossingen die de beheerders van oernatuur al hebben uitgedokterd en technieken uit het westen kunnen worden toegepast in de oernatuur.

2. Planten onder de microscoop

Op universiteiten is veel kennis beschikbaar over de ‘werking’ van planten. Sommige universiteiten hebben zelfs een afdeling microscopie die met behulp van een (elektronen)microscoop de meest mooie preparaten kunnen maken. Deels wordt deze kennis gebruikt om studenten op te leiden en deels wordt deze gebruikt voor eigen onderzoek. Met een virtuele rondleiding onder een microscoop is het mogelijk om om mee te kijken met de onderzoekers. Per plant kunnen de beschikbare preparaten bekeken worden. De onderzoekers vertellen wat er te zien is en wat voor stappen ze nemen om hun onderzoek te verfijnen. Per rondleiding wordt er op 3 niveaus een verhaal verteld, een analytische om eigen onderzoek goed vast te leggen, een docerende voor de eigen opleiding en een verhalende voor het Natuurmuseum. Doordat er steeds meer preparaten (inclusief voice-overs) beschikbaar komen, wordt het systeem steeds interessanter. Andere universiteiten nemen ook een deel van deze rondleidingen voor hun rekening. De voice-overs worden in het Engels vertaald waardoor er zelfs internationale subsidie kan worden aangevraagd.

3. Wereld onderwater

Voor de meeste mensen is het leven onderwater een fascinerende en onbereikbare wereld. Weinig mensen zijn echter in de gelegenheid om de magisch grens tussen lucht en water te passeren. Een gepassioneerd duiker en onderwaterfilmer kan enthousiast over zijn hobby vertellen. In de wereld onderwater geeft hij een aantal perfecte rondleidingen in verschillende Nederlandse watertypes (zoals een troebel meer met een kleibodem, een winderig petgat en een glasheldere diepe zandwinput) en laat hij ons kennismaken met waterplanten, vissen en waterdiertjes. Ook neemt hij een duik in zijn eigen tuinvijver. Hij heeft een jaar lang op dezelfde plaatsen opnames gemaakt. Net als bovenwater ziet het onderwaterleven er ieder jaargetijde heel anders uit. Bij de filmbeelden verzorgt hij zelf het commentaar en hij vertelt ook over zijn avonturen onderwater (‘wie een filmpje van 30 seconden van een karper wil schieten moet daarvoor twee jaar uittrekken’). Daarnaast geeft hij ook volop tips voor de beginnende onderwaterfilmer.

De folder ‘rondleiding’